คนที่เพิ่งย้ายมาอยู่เนเธอร์แลนด์ใหม่ๆ จะประสบปัญหาว่า ไม่สามารถเปิดบัญชีธนาคาร ทำงาน ทำประกันสุขภาพได้ จนกว่าจะมีเลข BSN — 🤔 ทำไมการทำเอกสารแทบทุกอย่างในเนเธอร์แลนด์ เช่น เปิดบัญชีธนาคาร ทำงาน ประกันสุขภาพ ภาษี ฯลฯ จึงต้องถามหาเลข BSN
BSN ย่อมาจาก Burgerservicenummer คือเลขประจำตัว 9 หลักที่รัฐใช้ระบุตัวตนของเราในระบบราชการและบริการสำคัญเกือบทุกอย่าง ตั้งแต่ภาษี การรักษาพยาบาล ไปจนถึงการเรียนและการประกอบอาชีพ พูดง่ายๆ ว่าเป็น “กุญแจ” ที่เปิดประตูสู่การใช้ชีวิตในเนเธอร์แลนด์อย่างเป็นทางการ
บทความนี้เขียนขึ้นสำหรับคนไทยที่เพิ่งย้ายมา กำลังวางแผนจะย้ายมายังเนเธอร์แลนด์ จะได้รู้ว่า BSN คืออะไร ใช้ทำอะไรได้บ้าง ขอได้อย่างไร และควรดูแลรักษาอย่างไรไม่ให้ข้อมูลรั่วไหล
BSN คืออะไร
BSN ย่อมาจาก Burgerservicenummer (อ่านว่า เบอร์เคอร์-เซอร์วิส-นุมเมอร์) แปลตรงตัวว่า “เลขบริการพลเมือง” คือเลขประจำตัว 9 หลักที่รัฐบาลเนเธอร์แลนด์ออกให้แต่ละคน เพื่อใช้ระบุตัวตนกับหน่วยงานรัฐและบริการสำคัญต่างๆ เช่น ภาษี ประกันสุขภาพ การศึกษา และการจ้างงาน
ลักษณะสำคัญของ BSN
- เป็นเลข 9 หลัก เฉพาะตัว ไม่ซ้ำกับใคร
- ใช้ตลอดชีวิต แม้จะย้ายบ้าน ย้ายเมือง เปลี่ยนชื่อ หรือย้ายออกจากเนเธอร์แลนด์แล้วกลับมาใหม่ ก็ยังใช้เลขเดิม
- ออกให้ทุกคนที่ลงทะเบียนในระบบ โดยไม่จำกัดสัญชาติ ทั้งชาวดัตช์และชาวต่างชาติที่มาอาศัยหรือทำงาน เด็กที่เกิดในเนเธอร์แลนด์ก็ได้รับเมื่อมีการลงทะเบียนเกิด
- ออกโดยเทศบาล (gemeente) เมื่อลงทะเบียนที่อยู่ในระบบทะเบียนราษฎรของเนเธอร์แลนด์ (BRP) รายละเอียดอยู่ในหัวข้อวิธีขอ BSN
- เคยเรียกว่า sofinummer เลขนี้ถูกแทนที่ด้วย BSN เมื่อหลายปีก่อน เราอาจเห็นคำเก่านี้ในเอกสารหรือคำบอกเล่าของคนที่อยู่มานาน
Sofinummer ย่อมาจาก sociaal-fiscaalnummer (เลขประกันสังคมและภาษี) ใช้เฉพาะด้านภาษีและประกันสังคมเป็นหลัก เปลี่ยนมาเป็น BSN เมื่อปี 2007 โดยมีเป้าหมายเพื่อให้เป็นเลขประจำตัวชุดเดียวที่ใช้ได้ทั้งรัฐ ระบุตัวบุคคลได้ชัดเจน เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานได้
เปรียบเทียบ BSN กับเลขบัตรประจำตัวประชาชนไทย
BSN ก็เหมือน เลขประจำตัวประชาชน 13 หลักของไทย ตรงที่เป็นเลขประจำตัวหลักที่ใช้ยืนยันตัวตนกับหน่วยงานรัฐ แต่มีข้อต่างที่ควรรู้ คือใครก็ที่ลงทะเบียนกับเทศบาลก็จะได้เลข BSN โดยไม่คำนึงถึงสัญชาติ ซึ่งแตกต่างจากเลขบัตรประชาชนไทย ที่จำเพาะสำหรับคนสัญชาติไทยเท่านั้น
ตัวเลข 8 ตัวแรกใน BSN ไม่มีความหมาย (informatieloos) ไม่มีข้อมูลซ่อนอยู่ในตัวเลข เป็นตัวเลขที่ได้จากการสุ่มแบบคาดเดาไม่ได้ ส่วนตัวที่ 9 จะเป็นเลขตรวจสอบ (check digit) ซึ่งต่างจากเลขบัตรประชาชนไทยที่หลักแรกบอกประเภทบุคคล และหลักถัดไปบอกพื้นที่ที่ลงทะเบียน — ดังนั้น BSN จึงเป็นเลขสุ่มที่ไม่บอกข้อมูลอะไรเกี่ยวกับเจ้าของ
สถานการณ์ที่ต้องใช้เลข BSN
| สถานการณ์ | เหตุผลที่ต้องใช้ | ข้อควรรู้ |
| เริ่มงานและรับเงินเดือน | นายจ้างต้องใช้ BSN รายงานภาษีและเงินสมทบต่อสรรพากร | ยื่น BSN ให้นายจ้างตอนเซ็นสัญญาหรือวันแรกของงาน ใช้ได้ทั้งงานประจำและพาร์ทไทม์ |
| เปิดบัญชีธนาคาร | ธนาคารต้องยืนยันตัวตนตามกฎหมาย | ธนาคารดัตช์จะขอ BSN พร้อมพาสปอร์ตหรือบัตรที่อยู่อาศัย (ธนาคารบางแห่งอาจอนุโลมให้เปิดบัญชีได้ก่อนแล้วยื่นเลข bsn ตามภายหลังได้) |
| ทำประกันสุขภาพ | เป็นข้อบังคับสำหรับผู้อยู่อาศัยหรือทำงานในเนเธอร์แลนด์ บริษัทประกันใช้ BSN ลงทะเบียน | ต้องทำประกันสุขภาพภายในระยะเวลาที่กำหนดหลังได้เลข BSN |
| ยื่นภาษีและขอเงินสงเคราะห์จากรัฐ | หน่วยงานภาษีจะระบุตัวบุคคลและครอบครัวด้วยเลข BSN | ใช้ล็อกอินผ่าน DigiD ซึ่งผูกกับ BSN |
| สมัคร DigiD | DigiD คือบัญชีดิจิทัลสำหรับยืนยันตัวตนกับรัฐ และผูกกับ BSN โดยตรง | ต้องมีเลข BSN ก่อน จึงจะสามารถสมัคร DigiD ได้ |
| พบหมอบ้าน (huisarts) และโรงพยาบาล | สถานพยาบาลใช้เลข BSN ในการลงทะเบียนผู้ป่วยและเบิกจากประกัน | ควรลงทะเบียนกับหมอบ้าน (huisarts) หลังจากทำประกันสุขภาพแล้ว |
| เรียนต่อ | ต้องใช้เลข BSN ในการลงทะเบียนกับมหาวิทยาลัยและหน่วยงานการศึกษา | ขอทุนหรือสินเชื่อนักเรียนต้องใช้เลข BSN โดยผ่าน DUO |
| ลงทะเบียนธุรกิจ ZZP กับ KVK | KVK ต้องรู้ว่าเจ้าของธุรกิจเป็นใคร | เจ้าของธุรกิจแบบ eenmanszaak (ฟรีแลนซ์ หรือ zzp) ใช้ BSN ของตัวเอง |
| ซื้อบ้านหรือทำสัญญาจำนอง | ผู้ให้กู้และโนตารี (notaris) ต้องใช้ระบุตัวตน | ต้องใช้ในขั้นตอนทางกฎหมาย |
วิธีขอ BSN
BSN จะถูกออกให้ เมื่อลงทะเบียนกับหน่วยงานรัฐ ซึ่งทั้งนี้ขึ้นอยู่กับว่าเราจะอาศัยอยู่ในเนเธอร์แลนด์นานแค่ไหน
| อยู่ตั้งแต่ 4 เดือนขึ้นไป | อยู่ไม่เกิน 4 เดือน | |
| สถานที่ลงทะเบียน | เทศบาล (gemeente) ที่อาศัยอยู่ | จุดบริการ RNI desk (สำหรับคนถือสัญชาติไทย ต้องลงทะเบียน RNI ที่เทศบาลเมือง Venlo กับ Breda เท่านั้น) |
| ระบบที่ลงทะเบียน | BRP (ทะเบียนราษฎร) | RNI (ทะเบียนผู้ไม่ได้พำนักถาวร) |
| ผลที่ได้ | เลข BSN และสถานะผู้อยู่อาศัย (จะได้รับเลข BSN ภายใน 4 สัปดาห์) | เลข BSN และเอกสารแสดงข้อมูลของใน RNI (overzicht van uw gegevens) |
หากย้ายมาอยู่เนเธอร์แลนด์ระยะยาว (นานกว่า 4 เดือน) ต้องลงทะเบียน BSN ด้วยตนเอง ภายใน 5 วันหลังจากเดินทางมาถึงเนเธอร์แลนด์ ดังนั้นควรติดต่อนัดหมายกับเทศบาลล่วงหน้าให้นานพอ หากลงทะเบียนล่าช้า เทศบาลอาจปรับ (ขึ้นอยู่กับแต่ละเทศบาล)
ระบบ BRP (ทะเบียนราษฎร) ต่างจากระบบ RNI (ทะเบียนผู้ไม่ได้พำนักถาวร) อย่างไร
De Basisregistratie Personen (BRP) คือฐานข้อมูลทะเบียนประวัติส่วนบุคคล บอกสถานะ “ผู้อยู่อาศัย” ในเนเธอร์แลนด์ แต่ละเทศบาลจะเก็บข้อมูลผู้อยู่อาศัยในเขตเทศบาลของตนเอาไว้ เมื่อมีคนแต่งงาน มีบุตร หรือย้ายที่อยู่ เทศบาลจะบันทึกข้อมูลเหล่านี้ หากมีคนย้ายไปอยู่เทศบาลอื่น เทศบาลเดิมจะส่งข้อมูลส่วนบุคคลไปยังเทศบาลใหม่โดยอัตโนมัติ หากมีคนย้ายที่อยู่แต่ยังอยู่ภายในเทศบาลเดิม ก็ต้องแจ้งให้เทศบาลทราบด้วยเช่นกัน
De Registratie Niet-ingezetenen (RNI) คือการลงทะเบียนผู้ที่ไม่ใช่ผู้อยู่อาศัย สำหรับคนที่จะพำนักอยู่ในเนเธอร์แลนด์ระยะสั้น น้อยกว่า 4 เดือน แต่มีเหตุต้องติดต่อหน่วยงานดัตช์ เช่น ทำงานกับนายจ้างดัตช์ หรือมีทรัพย์สินหรืออสังหาริมทรัพย์ในเนเธอร์แลนด์ หรือต้องยื่นภาษีมรดกหรือของขวัญกับสรรพากรดัตช์ เป็นต้น
ถ้าย้ายออกจากประเทศเนเธอร์แลนด์ เมื่อแจ้งเทศบาล เทศบาลจะย้ายชื่อเราเข้าระบบ RNI โดยอัตโนมัติ โดยเลข BSN ยังคงเป็นเลขเดิม
วิธีเก็บรักษาและความปลอดภัยของ BSN
BSN เป็นเลขที่ติดตัวเราไปตลอด แต่ก็ไม่ใช่รหัสผ่านที่แค่รู้เลขแล้วจะเข้าระบบต่างๆ ได้เลย แต่ก็เป็นข้อมูลที่ผู้ไม่หวังดีสามารถนำไปใช้ประกอบการสวมรอยเป็นเราได้ หน่วยงานด้านทะเบียนราษฎรของเนเธอร์แลนด์ (RvIG) จัดให้ BSN เป็นข้อมูลที่ผู้ก่อเหตุอาจนำไปใช้เปิดบัญชี สั่งสินค้า หรือกู้เงินในชื่อของเรา ดังนั้นหลักควรจำง่ายๆ คือ ให้เลข BSN แก่ผู้อื่นเฉพาะเมื่อกฎหมายกำหนดให้ต้องให้เท่านั้น
เลข BSN ไม่ใช่ความลับขั้นสูงสุด แต่เป็นข้อมูลอ่อนไหว ให้เลข BSN แก่ผู้อื่นเฉพาะเมื่อกฎหมายกำหนดให้ต้องให้เท่านั้น
ใครมีสิทธิ์ขอเลข BSN จากเรา
- หน่วยงานรัฐ
- องค์กรอื่น เก็บ BSN ได้เฉพาะเมื่อกฎหมายกำหนด เช่น ธนาคารต้องใช้เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลกับกรมสรรพากร บริษัทบัตรเครดิต ทนายความ นายจ้างของเรา ผู้ให้บริการสาธารณะสุขที่ได้รับการยอมรับ (เช่น ทันตแพทย์ หมอบ้าน โรงพยาบาล) สถานรับเลี้ยงเด็กที่ลงทะเบียน โรงเรียน ผู้ประกันตน และคาสิโน
- ถ้าวัตถุประสงค์มีแค่ยืนยันตัวตน องค์กรไม่มีสิทธิ์ขอ BSN เราสามารถให้สำเนาเอกสารประจำตัวที่ปิดเลข BSN ได้
องค์กรที่สามารถขอเอกสารประจำตัวจากเราได้ แต่กฎหมายไม่ได้บังคับ
เราสามารถยื่นสำเนาเอกสารประจำตัวที่มีเลข BSN อยู่ เช่น สำเนาพาสปอร์ต บัตรประชาชน ให้องค์กรเหล่านี้ได้ แต่ให้ปิดเลข BSN ค่ะ ได้แก่
- นายหน้า ตัวแทนอสังหาริมทรัพย์
- ผู้ให้บริการโทรคมนาคม — เราสามารถให้สำเนาที่ปิดเลข BSN และรูปถ่ายค่ะ
- บริษัทเช่ารถยนต์ สามารถสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนเราได้ค่ะ และต้องทำลายทิ้งเมื่อเราคืนรถแล้ว
- เจ้าของบ้านเช่าหรือนายหน้าเช่าบ้าน — ยื่นสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนต่อเมื่อได้รับการจัดสรรบ้านแล้วเท่านั้น และให้ปิดเลข BSN และรูปถ่าย
คำแนะนำสำหรับการส่งสำเนาบัตรประจำตัวที่มีเลข BSN
- ถามก่อนเสมอว่าจำเป็นที่เราต้องให้สำเนาบัตรของเราหรือไม่ บางครั้งแค่ระบุประเภทและเลขเอกสารก็เพียงพอแล้ว
- ในกรณีที่เป็นหน่วยงานที่กฎหมายไม่ได้บังคับให้ต้องขอเลข BSN ให้ยื่นสำเนาแบบปิดตัวเลข BSN ให้อ่านไม่ออก
- เขียนบนสำเนาว่าเป็นสำเนา ระบุว่าให้องค์กรไหน เพื่อวัตถุประสงค์อะไร และวันที่ใด
- ใช้แอป KopieID ของรัฐบาล ช่วยทำสำเนาที่ปกปิดข้อมูลเกินจำเป็น
การป้องกันข้อมูลส่วนตัวรั่วไหลในชีวิตประจำวัน
- เก็บบัตรประจำตัวต่างๆ ให้ปลอดภัย ถ้าสูญหายหรือถูกขโมย แจ้งเทศบาลทันที
- เปิดการยืนยันสองขั้นตอน ในการล็อกอินบัญชี DigiD และบัญชีอื่น
- ไม่กดลิงก์ล็อกอินในอีเมลหรือข้อความ รัฐบาลไม่ส่งลิงก์ล็อกอินทางอีเมล์หรือ SMS
- ค้นหาเบอร์องค์กรเอง แทนที่จะเชื่อเบอร์ที่โชว์ในอีเมล์หรือข้อความที่ส่งมา เพราะอาจปลอมได้
- ตั้งค่าโซเชียลมีเดียให้เป็นส่วนตัว ไม่โพสต์รูปบัตร เบอร์โทร หรืออีเมล์
- บอกเลข BSN หรือวันเกิดเฉพาะเมื่อกฎหมายกำหนด
ถ้าข้อมูลรั่วหรือถูกสวมรอย ควรทำอย่างไร
- แจ้ง CMI (Centraal Meldpunt Identiteitsfraude en -fouten) ที่ rvig.nl/cmi ซึ่งให้คำแนะนำและช่วยประสานกับองค์กรที่เกี่ยวข้อง
- แจ้งความ โทร 0900 88 44 (ตลอด 24 ชั่วโมง) เพื่อนัดหมาย พร้อมหลักฐาน เช่น ภาพหน้าจอ อีเมล์
- แจ้งธนาคาร และตรวจรายการเดินบัญชี
- ตรวจเครดิตบูโร BKR (bkr.nl) ว่ามีการลงทะเบียนสินเชื่อที่เราไม่รู้จักหรือไม่
- ถ้าเกี่ยวกับ DigiD ตรวจประวัติการใช้งาน เปลี่ยนรหัสผ่านใน Mijn DigiD หรือโทร DigiD helpdesk 088 123 65 55
- ขอหลักฐานการสั่งซื้อ จากบริษัทหรือผู้เรียกเก็บหนี้ และส่งใบแจ้งความเพื่อยกเลิกหนี้ที่ไม่ใช่ของเรา
- ตรวจซ้ำอีกครั้ง หลังเวลาผ่านไปสักระยะ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ไม่ได้ค่ะ BSN ของเราจะใช้ได้ตลอดไปและไม่เปลี่ยน แม้จะย้ายประเทศ เปลี่ยนชื่อ ตาย ฯลฯ ก็จะยังคงเป็นเลขเดิม — ดังนั้นหากถูกสวมรอย วิธีที่แนะนำคือแจ้ง CMI และตำรวจ
เลข BSN ของเราหาดูได้จาก
– พาสปอร์ตหรือบัตรประชาชนของเนเธอร์แลนด์ และใบขับขี่ดัตช์
– ในเว็บไซต์ MijnOverheid ล็อกอินด้วย DigiD ที่หัวข้อ “Identiteit”
– ในบัตรประกันสุขภาพ
– ในจดหมายจากหน่วยงานรัฐ โดยเฉพาะจดหมายจากสรรพากร
– ในแอป DigiD ตรงหัวข้อ MijnGegevens
ไม่ต้องค่ะ ไม่มีประโยชน์ ไม่จำเป็น เฉพาะคนที่มาอยู่ระยะสั้นแต่มีเหตุจำเป็นต้องติดต่อกับหน่วยงานรัฐหรือหน่วยงานที่ระบุว่าต้องใช้เลข BSN ในการติดต่อ เช่น หน่วยงานด้านภาษี หรือสวัสดิการค่ะ — เสียเวลาท่องเที่ยวเปล่าๆ ค่ะ เพราะคนไทยต้องไปยื่นขอที่เทศบาลเมือง Venlo กับ Breda เท่านั้น
สมัครงานได้ค่ะ แต่ควรขอเลข BSN ให้เร็วที่สุดก่อนเริ่มงาน เพราะนายจ้างต้องมีข้อมูลของเรารวมถึงเลข BSN ก่อนที่จะเริ่มงาน หากยังไม่มี นายจ้างอาจจะให้เริ่มงานได้ แต่เราจะโดนหักภาษีในอัตราที่สูงกว่าปกติ (anoniementarief) จนกว่าเราจะให้ข้อมูลครบ ภาษีส่วนที่หักไปเกินอาจขอคืนได้ภายหลัง — หากเจอกรณีนี้ให้ปรึกษาหน่วยงานภาษีและนายจ้างค่ะ
สรุป
BSN คือ “กุญแจ” ที่เปิดประตูสู่การใช้ชีวิตและการทำงานในเนเธอร์แลนด์อย่างเป็นทางการ เป็นเลขประจำตัว 9 หลักที่ไม่เปลี่ยนตลอดชีวิต ออกให้ทุกคนที่ลงทะเบียน ไม่ว่าสัญชาติใด และเป็นเลขสุ่มที่ไม่บอกข้อมูลส่วนตัวของเจ้าของ ไม่ว่าจะทำงาน เปิดบัญชีธนาคาร ทำประกันสุขภาพ ยื่นภาษี หรือเรียนต่อ ทุกอย่างเริ่มต้นจากเลขนี้
สิ่งที่ควรจำ
- อยู่เกิน 4 เดือน ลงทะเบียนกับเทศบาล (BRP) ภายใน 5 วันหลังมาถึง และควรจองนัดล่วงหน้า
- อยู่สั้นกว่านั้น ลงทะเบียน RNI ได้ ซึ่งคนไทยต้องไปที่ Breda หรือ Venlo นักท่องเที่ยวโดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องมี BSN
- BSN เปลี่ยนไม่ได้ จึงต้องดูแลให้ดี ให้เฉพาะเมื่อกฎหมายกำหนด ปิดเลขบนสำเนาบัตร และเขียนวัตถุประสงค์กับวันที่กำกับ
- ถ้าข้อมูลรั่ว แจ้ง CMI แจ้งความ แจ้งธนาคาร และตรวจ BKR
ลำดับที่แนะนำหลังได้ BSN
- เปิดบัญชีธนาคาร
- ทำประกันสุขภาพ (zorgverzekering) ซึ่งเป็นข้อบังคับ
- สมัคร DigiD
- ลงทะเบียนอื่นๆ เช่น แพทย์ประจำตัว (huisarts)
ถ้ากำลังเตรียมย้ายมาหรือเพิ่งมาถึง ขอให้เริ่มจากการหาข้อมูลเทศบาลที่คุณจะอยู่และจองนัดให้เร็วที่สุด เพราะเป็นขั้นตอนที่คนมักติดล่าช้าที่สุด
อ้างอิง
- Ministerie van Buitenlandse Zaken. (2026, 27 กรกฎาคม). When do I have to register with a Dutch municipality?. NetherlandsWorldwide. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2026, จาก https://www.netherlandsworldwide.nl/personal-records-database-brp/when-register
- Ministerie van Algemene Zaken. (2025, 20 ตุลาคม). Basisregistratie Personen (BRP). Rijksoverheid.nl. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2026, จาก https://www.rijksoverheid.nl/themas/overheid-en-democratie/privacy-en-persoonsgegevens/basisregistratie-personen-brp
- Radar. (2022, 1 กันยายน). Deze organisaties mogen een kopie of scan van jouw identiteitsbewijs maken. Radar, AVROTROS. สืบค้นเมื่อ 21 ตุลาคม 2026, จาก https://radar.avrotros.nl/artikel/deze-organisaties-mogen-een-kopie-of-scan-van-jouw-identiteitsbewijs-maken-53325
- Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (2007, ตุลาคม). Uw burgerservicenummer [แผ่นพับ]. Eerste Kamer der Staten-Generaal. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2026, จาก https://www.eerstekamer.nl/behandeling/20080303/uw_burgerservicenummer/document3/f=/w30312ibijl1.pdf
- Ministerie van Algemene Zaken. (2026, 4 กันยายน). Hoe voorkom ik fraude met een kopie van mijn identiteitsbewijs?Rijksoverheid.nl. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2026, จาก https://www.rijksoverheid.nl/themas/economie/betalingsverkeer/vraag-en-antwoord/identiteitsfraude/fraude-voorkomen-met-kopie-id-bewijs
- Ministerie van Buitenlandse Zaken. (2026, 6 กรกฎาคม). Waar vind ik mijn burgerservicenummer (BSN) als ik in het buitenland woon? NederlandWereldwijd. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2026, จาก https://www.nederlandwereldwijd.nl/bsn/waar-bsn-vinden
- Ondernemersplein. (2023, 24 กรกฎาคม). Loonheffingen inhouden. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม 2026, จาก https://ondernemersplein.overheid.nl/wetten-en-regels/loonheffingen-inhouden/
